Różnice pomiędzy systemami prawnymi

Prawo w Polsce działa na wyraźnie innych zasadach niż w krajach anglojęzycznych. Tam mamy do czynienia z prawem określanym jako Common Law. Często bywa też nazywane też precedensowym – w odróżnieniu od naszego stanowionego. Zasadnicza różnica polega na tym, że w Polsce każde przestępstwo jest zdefiniowane wraz z możliwą karą za dopuszczenie si e czynu zabronionego. Za przestępstwo możemy dostać następujące kary: grzywnę, ograniczenie wolności, pozbawienie wolności (od jednego miesiąca do 15 lat), karę 25 lat więzienia oraz dożywocie. W przypadku praw opartych na Common Law sytuacja prezentuje się nieco inaczej, bo odbywa się na zasadzie precedensu. Szukane są takie rozprawy, które są zbliżone do tej aktualnie rozgrywanej. Z reguły nakłada się więc karę, która została osądzona poprzednim razem. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby sędzia nadał karę, którą uzna za stosowną. Jest to prawdziwy problem, który doprowadza do zasądzania naprawdę bardzo absurdalnych kar jak na przykład 1000 lat pozbawienia wolności.

Common law – różnice

Kolejną różnicą, która jest bardzo zauważalna to forma podejmowania decyzji o uznaniu winy lub uniewinnieniu. W Polsce zajmuje się tym ławnik oraz sędzia (w sprawach karnych może być kilku ławników oraz kilku sędziów). Podejmują oni decyzję, która następnie będzie ogłoszona. Od takiej decyzja można się odwołać nim stanie się ona prawomocna. W przypadku prawa opartego na Common Law mamy do czynienia z nieco innym rozwiązaniem. W takim przypadku powołuje się ławę przysięgłych, która składa się ze zwykłych obywateli, którzy zostali powołani do pełnienia tej funkcji. Następnie są oni przesłuchiwani przed obliczem sądu i dochodzi do ich wyboru. Każda ze stron (oskarżyciel oraz obrońca) jest w stanie odrzucić ich kandydaturę lub też zaakceptować. Dzięki temu unikamy sytuacji, że mogłoby dojść do konfliktu interesów. To oni decydują czy osoba zostanie uznana za winną czy też zostanie uznana za niewinnego. Jeżeli osoba będzie winna to karę wymierza już sędzia, który bierze udział w takiej rozprawie.

Księgi prawnicze (sxc.hu)
Księgi prawnicze (sxc.hu)

Przewaga systemu stanowionego

Uznaje się, że systemy prawne, które bazują na Common Law nie stoją po stronie zwykłego obywatela. Tak naprawdę każda niewinna osoba będzie mogła zostać uznana za winnego dopuszczenia się zbrodni i jednocześnie dostać wysoką karę, która właściwie wykluczy go ze społeczeństwa. Dodatkowo apelacje w takim systemie prawnym są znacznie trudniejsze i mogą nie przynieść one rezultatu. W przypadku prawa stanowionego mamy jasno określone karę, a decyzję o winie podejmuje osoba do tego uprawniona i kompetentna – absolwent prawa, z ukończoną aplikacją oraz zdanym egzaminem aplikacyjnym. Dlatego też taki rodzaj prawa jaki mamy w naszym kraju jest lepszym rozwiązaniem, które daje szansę na lepszą obronę. Stąd wynikają różnice pomiędzy naszymi realiami, a tym co przyjdzie nam oglądać na przykład w filmach kryminalnych osadzonych w Stanach Zjednoczonych. Tam właśnie często można spotkać się z typowym przebiegiem rozprawy opartej na Common Law.

Bądź pierwszy, który skomentuje ten wpis!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


*